ONU ขึ้น LOS / offline บน OLT แก้ยังไง (ไล่ทีละสาเหตุ)

"ลูกค้าโทรมาว่าเน็ตดับ เปิดดู OLT เห็น ONU ขึ้น LOS" — เป็นเหตุการณ์ประจำของคนทำ FTTx บทความนี้สอนแยกว่า LOS/offline เกิดจากอะไร (ไฟเบอร์ขาด? ไฟดับที่บ้านลูกค้า? ค่าแสงตก?) แล้วไล่แก้ทีละขั้นด้วยคำสั่งบน Huawei OLT พร้อมเกณฑ์ค่าแสงที่ควรรู้

เหมาะกับ: ช่าง/แอดมินที่ดูแล Huawei OLT + ONT • อยากลดเวลา "เดาว่าเสียตรงไหน" ของระบบ FTTx

LOS / offline แต่ละแบบ บอกอะไร

ก่อนวิ่งออกไซต์ ดู last down cause ก่อน จะรู้เลยว่าควรไปไหน:

LOS (Loss of Signal) — OLT ไม่เห็นแสงจาก ONT เลย = ไฟเบอร์ขาด/หลุด, หัวสกปรก, ONT ดับ
Dying-Gasp (DG) — ONT ส่งสัญญาณ "ฉันกำลังจะดับ" ก่อนไฟหมด = ไฟดับที่บ้านลูกค้า (ไม่ใช่สายขาด)
ค่าแสงต่ำ (online แต่หลุด ๆ) — ยังเห็นแสงแต่อ่อนเกิน = สไปลซ์/หัวไม่ดี, สปลิตเตอร์/ระยะไกลเกิน, สายงอหักมุม

แยกให้ออกตั้งแต่หน้าจอ จะได้ไม่เสียเที่ยววิ่งไปหาสายขาด ทั้งที่จริงแค่ไฟบ้านลูกค้าดับ

ขั้นที่ 1 — ดูสถานะ + สาเหตุล่าสุดของ ONT

หา ONT ที่มีปัญหา (รู้ frame/slot/port/ont-id จากตอนลงทะเบียน) แล้วดูรายละเอียด:

display ont info 0 1 0 5

ดูที่บรรทัด:

Run state = online / offline
Last down cause = LOS / dying-gasp / LOSi ฯลฯ ← ตัวชี้ทางสำคัญที่สุด
Last down time = ดับตอนไหน (ตรงกับช่วงไฟดับ/ฝนตกไหม)

ดูทั้งพอร์ตทีเดียวว่าใครหลุดบ้าง:

display ont info summary 0/1

ถ้า ONT หลุดหลายตัวพร้อมกันในพอร์ตเดียว → มักเป็นปัญหาต้นทาง (สายหลัก/สปลิตเตอร์/พอร์ต PON) ไม่ใช่ที่บ้านลูกค้าทีละหลัง

ขั้นที่ 2 — เช็กค่าแสง (ตัวฟ้องว่าออปติคอลมีปัญหาไหม)

display ont optical-info 0 1 0 5

อ่านค่าหลัก:

Rx optical power (ONT รับจาก OLT) และ OLT Rx (OLT รับจาก ONT)
ปกติราว -8 ถึง -27 dBm — ต่ำกว่า ~-27/-28 dBm เริ่มเสี่ยงหลุด/LOS
ถ้าอ่านค่าไม่ได้เลย (-) = ไม่มีแสง → ไปทาง LOS (ขั้นที่ 3)

ค่า Rx ที่ OLT เห็น	แปลว่า
-8 ถึง -25 dBm	ปกติ
-25 ถึง -28 dBm	เริ่มอ่อน เผื่อหลุดเวลาฝนตก/สายเสื่อม — ควรไปไล่หัว/สไปลซ์
ต่ำกว่า -28 dBm	แย่ ใกล้ LOS — มีจุดสูญเสียมาก (หัวสกปรก/สไปลซ์เสีย/งอหัก/สปลิตเตอร์เกิน)
อ่านไม่ได้ / LOS	ไม่มีแสงเลย — สายขาด/หลุด/ONT ดับ

ขั้นที่ 3 — แก้ตามสาเหตุ

ถ้าเป็น Dying-Gasp (ไฟบ้านลูกค้าดับ)

ไม่ใช่ปัญหาสาย — ยืนยันกับลูกค้าเรื่องไฟ/ปลั๊ก ONT/อะแดปเตอร์ พอไฟมา ONT จะ กลับ online เอง ไม่ต้องทำอะไรที่ OLT

ถ้าเป็น LOS (ไม่มีแสงเลย)

ไล่จากใกล้ไปไกล:

ที่บ้านลูกค้า — ไฟ ONT ติดไหม, สาย drop หลุด/หัก, ถอดหัวมาเช็ดด้วยน้ำยา/ทิชชู่ปลอดฝุ่นแล้วเสียบใหม่
ใช้ VFL (ไฟแดง) ยิงเข้าสาย — ถ้าแดงไม่ทะลุถึงปลาย = รู้ช่วงที่ขาด
ที่ ODF/ตู้ — patch cord หลุด/สลับพอร์ต, สปลิตเตอร์, หัวสกปรก
สายหลักยาว/หาจุดขาดไม่เจอ → ใช้ OTDR หาระยะจุดเสีย

ถ้าค่าแสงต่ำ (online แต่หลุด ๆ / ช้า)

วัดด้วย power meter ที่ปลาย ONT เทียบกับที่ออกจาก OLT → รู้ว่าเสียดีบีไปกับอะไร
ไล่ หัวสกปรก (เช็ด), สไปลซ์เสีย (สไปลซ์ใหม่), สายงอหักมุม (จัดเรเดียส), สปลิตเตอร์ซ้อนชั้นเกิน/ระยะไกลเกินงบแสง

ขั้นที่ 4 — หลังแก้ ตรวจว่ากลับมาปกติ

display ont info 0 1 0 5
display ont optical-info 0 1 0 5

run-state ควรกลับเป็น online และ Rx กลับมาอยู่ในเกณฑ์ ถ้า ONT ไม่ขึ้นเอง ลองดูใน display ont autofind all แล้ว ลงทะเบียนใหม่

ตารางไล่สาเหตุเร็ว ๆ

Last down cause / อาการ	สาเหตุน่าจะเป็น	ทำอะไรก่อน
`dying-gasp`	ไฟบ้านลูกค้าดับ	ยืนยันไฟ/ปลั๊ก ONT — ไม่ต้องแตะสาย
`LOS` ตัวเดียว	สาย drop หลุด/หัก, หัวสกปรก, ONT ดับ	เช็กที่บ้าน → VFL → ODF
`LOS` หลายตัวพร้อมกัน	สายหลัก/สปลิตเตอร์/พอร์ต PON	ไล่ต้นทาง ไม่ใช่ทีละบ้าน
online แต่หลุดบ่อย, Rx ต่ำ	หัว/สไปลซ์/งอหัก/งบแสงไม่พอ	power meter หาจุดสูญเสีย
ทั้งพอร์ต PON ดับ	พอร์ต OLT/SFP/สายหลักหลัก	เช็ก SFP + สาย uplink ของพอร์ต

สรุป

กุญแจของการแก้ LOS/offline คือ ดู last down cause + ค่าแสงก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ — แยกให้ออกว่าเป็นไฟดับ (dying-gasp), สายขาด (LOS), หรือค่าแสงเสื่อม จะประหยัดเที่ยววิ่งและเวลาได้มาก ส่วนที่ทำให้ "รู้ก่อนลูกค้าโทร" คือการ มอนิเตอร์ค่าแสงทุก ONT ตลอดเวลา

💡 อยากรู้ว่า ONT ตัวไหนค่าแสงกำลังตก ก่อนมันจะ LOS? thaiISP มอนิเตอร์ Rx/Tx ของ ONT ทุกตัวบน Huawei OLT แจ้งเตือนเมื่อค่าแสงผิดปกติ/ออฟไลน์ + ผูกกับข้อมูลลูกค้า รู้ทันทีว่าใครเน็ตมีปัญหา ไม่ต้องรอสายเข้า — ดูระบบ →