ตั้งค่า VLAN สำหรับ FTTx (OLT + Mikrotik) ครบจบทั้งเส้น

อาการคลาสสิกของมือใหม่ FTTx คือ "ONT ขึ้น online แล้ว แต่ลูกค้า dial PPPoE ไม่ติด" — 9 ใน 10 ครั้งคือ VLAN ไม่ตรงกันทั้งเส้น ระหว่าง OLT กับ Mikrotik บทความนี้สอนวาง VLAN ให้ถูกตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง พร้อมคำสั่งทั้งสองฝั่ง

เหมาะกับ: คนที่ลงทะเบียน ONT บน Huawei OLT เป็นแล้ว + ตั้ง PPPoE Server บน Mikrotik เป็นแล้ว เหลือเชื่อม 2 ฝั่งให้คุยกัน

VLAN ทำงานยังไงในเส้น FTTx

[ONT] -> [OLT: service-port ใส่ VLAN 100] -> [uplink trunk (tagged 100)] -> [Mikrotik: vlan100 -> PPPoE]

แนวที่นิยมคือ N:1 VLAN — ลูกค้า PPPoE หลายคนใช้ VLAN เดียวกัน (เช่น 100) แล้วให้ PPPoE เป็นตัวแยกตัวตน/แพ็กเกจ (จาก RADIUS/บิลลิ่ง) ง่ายและพอสำหรับเน็ตหมู่บ้านส่วนใหญ่

แยก VLAN จัดการ (management) ออกจาก VLAN ลูกค้าเสมอ เช่น mgmt = VLAN 4093 ไม่ปนกับ VLAN 100 ของอินเทอร์เน็ต

ขั้นที่ 1 — สร้าง VLAN + ตั้ง uplink บน OLT (Huawei)

enable
config
vlan 100 smart
port vlan 100 0/19 0

vlan 100 smart = สร้าง VLAN 100 (โหมด smart รองรับหลาย service-port)
port vlan 100 0/19 0 = ใส่พอร์ต uplink (frame 0 / slot 19 / port 0) เข้า VLAN 100 แบบ tagged (พอร์ตที่ต่อขึ้นไป Mikrotik)

ขั้นที่ 2 — ผูก ONT เข้า VLAN ด้วย service-port

ใช้ service-port เดียวกับตอน ลงทะเบียน ONT — ตรงนี้คือจุดที่ traffic ของ ONT ถูกใส่ VLAN 100:

service-port 100 vlan 100 gpon 0/1/0 ont 0 gemport 1 multi-service user-vlan 100

vlan 100 = VLAN ฝั่ง network (ที่วิ่งออก uplink ไป Mikrotik)
user-vlan 100 ต้องสอดคล้องกับ srv-profile/แผน VLAN ที่วางไว้

ตรวจ:

display vlan 100
display service-port port 0/1/0 ont 0

ขั้นที่ 3 — ทำ VLAN interface + PPPoE บน Mikrotik

ฝั่ง Mikrotik สร้าง VLAN interface บนพอร์ตที่รับ trunk จาก OLT (เช่น ether1) แล้ววาง PPPoE Server บน VLAN นั้น (ไม่ใช่บนพอร์ตเปล่า):

/interface vlan
add name=vlan100-pppoe vlan-id=100 interface=ether1

/interface pppoe-server server
add service-name=thaiisp interface=vlan100-pppoe default-profile=pppoe-profile \
    one-session-per-host=yes disabled=no

vlan-id=100 ต้องตรงกับ OLT เป๊ะ
interface=vlan100-pppoe = ผูก PPPoE เข้ากับ VLAN ไม่ใช่ ether1 ตรง ๆ
pppoe-profile คือ profile จากบท PPPoE Server

ตรวจ:

/interface vlan print
/interface pppoe-server server print

ขั้นที่ 4 — ทดสอบทั้งเส้น

ให้ลูกค้า dial PPPoE — ถ้า VLAN ตรงกันทั้งเส้น จะติดและได้ IP/ความเร็วตามแพ็กเกจ ตรวจที่ Mikrotik:

/ppp active print

หลายแพ็กเกจ/หลายโซน ต้องหลาย VLAN ไหม?

เน็ตหมู่บ้านทั่วไป → VLAN เดียว (เช่น 100) สำหรับอินเทอร์เน็ตก็พอ แยกลูกค้าด้วย PPPoE/RADIUS
อยากแยกโซน/แยกบริการ (เน็ต/IPTV) → ใช้หลาย VLAN (101, 102, …) แล้วทำ VLAN interface + service ของแต่ละอันบน Mikrotik
อัปลิงก์ผู้ให้บริการต้องการ Q-in-Q → ต้องใส่ outer tag (S-VLAN) ครอบอีกชั้น — ตรวจสเปกกับต้นทางก่อน

แก้ปัญหา VLAN ที่เจอบ่อย

อาการ	สาเหตุ/วิธีแก้
ONT online แต่ dial PPPoE ไม่ติด	VLAN ไม่ตรงทั้งเส้น — เช็ก service-port vlan, uplink tagged, vlan-id บน Mikrotik ให้ตรงกัน
dial ติด ๆ ดับ ๆ	uplink เป็น untagged/native ผิด • พอร์ต OLT ไม่ได้อยู่ใน VLAN
ลูกค้าคนละโซนปนกัน	ใช้ VLAN เดียวแต่ตั้งใจจะแยก — วางแผน VLAN ต่อโซนใหม่
เข้าถึง OLT ไม่ได้หลังตั้ง VLAN	ปน VLAN จัดการกับ VLAN ลูกค้า — แยก mgmt VLAN ออก
ต่อ uplink แล้วเน็ตไม่ออก	ฝั่ง Mikrotik วาง PPPoE บน `ether1` แทนที่จะเป็น `vlan100-pppoe`
ต้นทาง ISP ให้มา 1 VLAN แต่เรามีหลาย	ทำ Q-in-Q / map VLAN ที่ขอบ ตามสเปกต้นทาง

สรุป

VLAN ใน FTTx คือ "เส้นเลือด" ที่ต้องตรงกันตั้งแต่ service-port บน OLT → uplink trunk → VLAN interface บน Mikrotik → PPPoE ถ้า id ตรงกันทั้งเส้นและวาง PPPoE บน VLAN interface (ไม่ใช่พอร์ตเปล่า) ลูกค้าก็ dial ติดทันที ส่วนใหญ่ที่ "ONT online แต่เน็ตไม่ออก" คือ VLAN หลุดสักจุดในเส้นนี้

💡 ไม่อยากไล่ VLAN ทีละพอร์ตเองทุกครั้งที่เพิ่มลูกค้า? thaiISP คุม Huawei OLT + map VLAN/service-port ให้อัตโนมัติตอน provision ONT ผูกกับลูกค้า/บิลในที่เดียว ลดงานพิมพ์ CLI ลดจุดพลาด — ดูระบบ →